Pacjentka zgłosiła się do nas, ponieważ od dłuższego czasu wyczuwała niewielkie twarde zgrubienia w skórze czoła. Zmiany te nie powodowały żadnych dolegliwości i nie powiększały się, ale sama ich obecność wzbudzała zrozumiały niepokój.
Po wykonaniu niewielkiego nacięcia skóry naszym oczom ukazały się takie oto niewielkie, obłe, białe twory, przypominające fragmenty kości.
Nietypowe znaleziska zdecydowaliśmy się oczywiście przekazać do badania histopatologicznego (tzn. pod mikroskopem), aby wyjaśnić ich pochodzenie i przede wszystkim wykluczyć nowotworowy charakter.
Wynik badania głosił: „fragment dojrzałej kości zbitej o prawidłowej budowie histologicznej”.
Skąd jednak kawałek kości w skórze?
Pierwsze skojarzenie podpowiadało, że być może są to odpryski kości czaszki, które powstały podczas jakiegoś urazu i „zabłąkały się” w tkankach miękkich czoła. Pacjentka negowała jednak urazy, przynajmniej na tyle silne, aby mogły spowodować odpryśnięcie fragmentów kości, z resztą taki wypadek z pewnością pozostawiłby po sobie widoczne blizny.
Poszukiwanie rozwiązania tej zagadki naprowadziło nas na trop kostniaków.
Kostniak – twardy guzek w skórze
Kostniaki to wcale nierzadkie nowotwory łagodne, które najczęściej znaleźć można w zatokach przynosowych. Kostniaki skóry jednak są dużo rzadziej spotykanym zjawiskiem.
Swą budową kostniaki do złudzenia przypominają prawidłową tkankę kostną i możnaby dość łatwo pomylić jedno z drugim, gdyby nie to, że kostniaki znajdują się tam, gdzie kości wcale nie powinny się znajdować, na przykład właśnie w skórze.
Wtórne kostniaki skóry
Kostniaki skóry w ogromnej większość powstają jako efekt uboczny stanu zapalnego związanego z niewielkim urazem lub chorobami zapalnymi skóry, na przykład banalnym trądzikiem. Czasem towarzyszą łagodnym nowotworom skóry, takim jak rak podstawnokomórkowy lub nabłoniak wapniejący.
Pierwotne kostniaki skóry
Znacznie rzadsze, bo statystycznie odpowiadające za 15% przypadków, są pierwotne kostniaki skórne które powstają w przebiegu zaburzeń gospodarki wapnia i fosforu lub jako objaw zespołów genetycznych (osteodystrofia Albrighta, postępująca heteroplazja kostna, postępujące kostniejące zapalenie mięśni).
Czy kostniaki skóry są groźne?
Kostniaki skórne same w sobie nie są groźne. Jako nowotwory łagodne, nie dają przerzutów i nie naciekają okolicznych tkanek. Mogą mieć niekorzystny wpływ na zdrowie, kiedy osiągają znaczne rozmiary i uciskają na okoliczne struktury.
Kostniaki skóry – leczenie
Podstawową metodą leczenia kostniaków skóry jest chirurgiczne wycięcie. W przypadku naszej pacjentki zmiany były na tyle niewielkie, że udało się je usunąć poprzez nacięcie i wyłuszczenie.
