Od czasu do czasu do gabinetu dermatologa zgłasza się rodzic z dzieckiem zaniepokojony czerwonymi, intensywnie swędzącymi grudkami na jego skórze.
Liszaj pokrzywkowy, bo o nim tu mowa, to łagodna choroba skóry, wynikająca przedłużonej reakcji układu odpornościowego na ukąszenia owadów i pajęczaków.
Choroba dotyczy głownie dzieci, co wytłumaczyć można niedojrzałością układu immunologicznego, który nie jest jeszcze “przyzwyczajony” do ukąszeń i reaguje na nie z nadmierną siłą.
Wśród dorosłych liszaj pokrzywkowy może wystąpić wskutek kontaktu z owadami np. podczas podróży do obszarów egzotycznych, wskutek kontaktu z nierodzimymi stawonogami.
Do powstania zmian dochodzi zwykle wskutek ukąszeń przez komary, pchły, pluskwy a także niewidoczne dla oka roztocza. Swędzące grudki mogą pojawiać się przez kilka dni lub tygodni po kontakcie, stąd związek czasowy z ukąszeniami często jest niejasny.
Choroba ma charakter łagodny, chociaż intensywny świąd może być bardzo uciążliwy dla pacjenta. Drapanie prowadzi do powstania wtórnych zmian, takich jak nadżerki, przeczosy i strupy. Uszkodzenia naskórna mogą stać się wrotami dla infekcji bakteryjnej.
Liszaj pokrzywkowy jest chorobą samoograniczającą się. Choroba kończy się zwykle wraz z przerwaniem narażenia na ukąszenia lub gdy układ odpornościowy wykształci tolerancję na antygeny stawonogów.
Zmiany zwykle nasilają się w okresie wiosenno-letnim a ustępują w jesienno-zimowym.
W leczeniu liszaja pokrzywkowego stosuje się leki przeciwhistaminowe, które łagodzą świąd i hamują reakcje nadwrażliwości. Miejscowo można zastosować preparaty przeciwzapalne i antybiotyki, które chronią przed wtórnym nadkażeniem bakteryjnym.
Istotne jest również zapobieganie ukąszeniom poprzez stosowanie skutecznych repelentów (środków odstraszających owady), dbałość o higienę otoczenia i osobistą oraz odpowiednia pielęgnacja zwierząt domowych.
